In het FD van 4 april 2011 geven de hoogleraren Wim Groot (hoogleraar gezondheidseconomie aan UM) en Henriëtte Maassen van den Brink (hoogleraar economie aan UVA en UM) een interessante analyse over de kostenexplosie in de gezondheidszorg.

Een gastroscopie is een onderzoek waarbij met een flexibele slang de binnenkant van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm wordt bekeken. De slang wordt door de mond naar binnen gebracht. Met een gastroscopie kunnen een maagzweer of andere afwijkingen worden opgespoord.

Voor een gastroscopie ontvangt een ziekenhuis een vast tarief van € 348,60. Dit tarief is vastgesteld door de NZa. Gastroscopieën worden in alle Nederlandse ziekenhuizen uitgevoerd. Ook buitenlandse ziekenhuizen voeren ze uit. Als Nederlandse patiënt kun je ook in Duitse ziekenhuizen terecht. Een commercieel ziekenhuis in Duitsland rekent € 300. Daarmee is de prijs in een op winst gerichte Duitse kliniek bijna 15% lager dan de vergoeding die Nederlandse ziekenhuizen ontvangen. Het kan nog goedkoper. In Singapore kun je vanaf € 215 een gastroscopie laten doen.

Boven gemiddelde

Zorg in Nederland is duur. Dit geldt niet alleen voor de curatieve zorg, maar ook voor de verpleging en verzorging. Staatssecretaris van Volksgezondheid Marlies Veldhuijzen van Zanten zei onlangs bij de presentatie van een CDA-rapport over de langdurige zorg: ‘Langdurige zorg is nergens duurder dan in ons land. Als we nu niets doen, neemt het verschil met andere landen de komende decennia alleen maar toe. Dat kunnen we onze kinderen niet aandoen’. Desondanks wordt weinig gedaan om de zorg goedkoper te maken.

De uitgaven aan zorg per hoofd van de bevolking liggen in Nederland iets boven het Europese gemiddelde. Als wordt gecorrigeerd voor de relatief jonge leeftijdsopbouw van de bevolking dan zijn de uitgaven per persoon echter nergens hoger dan bij ons. Dat we zoveel uitgeven komt niet doordat we zoveel zorg gebruiken. Nederlanders gaan minder vaak naar een arts dan burgers in andere landen. Het geneesmiddelengebruik is in ons land ook lager dan elders. Wel verblijven bij ons betrekkelijk veel mensen in instellingen als verzorgings- en verpleeghuizen.

Hoge kostprijs

De hoge zorguitgaven worden niet veroorzaakt door een groot zorggebruik maar door de hoge kostprijs van zorg. Het tarief van een gastroscopie is daarvan een voorbeeld. Voor deze hoge kostprijs zijn twee oorzaken. De eerste zijn de inkomens van zorgverleners. Nederlandse medisch specialisten horen tot de meest verdienende ter wereld. Een Nederlandse huisarts verdient gemiddeld twee keer zoveel als zijn Belgische collega. Een andere belangrijke oorzaak is dat de zorg slecht georganiseerd is. Door het vele part-time werken zijn op vrijdagmiddag veel poliklinieken leeg. Operatiekamers en dure apparatuur worden niet optimaal benut. Door gebrekkige samenwerking moeten onderzoeken vaak opnieuw worden gedaan.

In de ‘echte’ economie leggen industrieën die zich uit de markt prijzen uiteindelijk het loodje. De textielindustrie en de scheepvaartindustrie zijn uiteindelijk uit ons land verdwenen omdat Aziatische landen dit beter en goedkoper konden dan wij. Voor de gezondheidszorg is dit geen reëel alternatief. Als je een hartinfarct krijgt, wil je niet helemaal naar Singapore moeten reizen omdat daar de zorg zo goedkoop is en deze hier verdwenen is.

Buitenland

Voor planbare ingrepen geven nu al veel patiënten in de grensstreek de voorkeur aan behandeling in een Duits of Belgisch ziekenhuis. Druk van buitenlandse instellingen kan Nederlandse ziekenhuizen dwingen efficiënter te werken.

De zorg kan ook minder duur worden gemaakt door te werken met regressieve tarieven. Het tarief van euro 348.60 omvat ook de vergoeding voor afschrijving gebouwen, apparatuur en andere vaste kosten. Deze vaste kosten zijn op een gegeven moment gedekt. Voor de ingrepen die daarna plaatsvinden kan dan met een lager tarief worden volstaan.

Bron: Het Financieele Dagblad 4 april 2011